Padaczka pourazowa

Padaczka pourazowa
Zarówno w okresie rozwojowym, jak i w wieku dojrzałym jedną z częstszych przyczyn padaczek są urazy mózgu. Napady drgawek po urazie mózgu mogą wystąpić natychmiast (do 24 godzin po urazie), w ciągu pierwszego tygodnia po urazie (wczesne) lub też po upływie tygodnia od urazu mózgu (późne). Im cięższy uraz mózgu, tym większe ryzyko wystąpienia napadów padaczkowych [1].
 
Łagodne urazy głowy  cechuje krótkotrwała utrata przytomności, brak złamań kości czaszki, objawów ogniskowych, stłuczenia mózgu i krwiaka. Ciężkie urazy charakteryzują się stłuczeniem tkanki mózgu, krwiakami wewnątrzmózgowymi lub wewnątrzczaszkowymi, utratą przytomności lub niepamięcią trwająca dłużej niż doba, a także zaburzenia neurologiczne pod postacią niedowładów połowiczych, afazji, czy otępienia [1].
 
Dane epidemiologiczne
 
Częstość występowania drgawek po urazie mózgu nie jest dokładnie sprecyzowana. Waha się bowiem od 2,5 do 40%. Stłuczenie mózgu i krwiak mózgu jest przyczyną około 25% napadów pourazowych, natomiast uraz drążący w tkankę mózgu – odpowiada za blisko 50% napadów drgawkowych [1].
 
Objawy i diagnostyka padaczki pourazowej
 
Napady drgawkowe natychmiastowe występują bardzo rzadko. Napady wczesne dotyczą około 3-14% pacjentów z urazami głowy. Częściej są obserwowane u dzieci i predysponują do wystąpienia padaczki późnej. Do czynników ryzyka wystąpienia napadów wczesnych zalicza się:
  • urazy czaszki z wgłobieniem,
  • urazy przeszywające,
  • krwotoki śródczaszkowe,
  • utrata świadomości przedłużająca się powyżej doby,
  • wystąpienie napadów drgawkowych w ciągu 24 godzin od urazu.
 
Napady późne dotyczą 5% pacjentów z zamkniętymi urazami głowy, a w przypadku krwawień wewnątrzczaszkowych i złamań kości czaszki z wgłobieniem – występują u 30% pacjentów. Obecność napadów wczesnych zwiększa ryzyko wystąpienia padaczki późnej do 50%.
Jedynie późne napady drgawkowe nawracające po wyleczeniu następstw urazu powinno się traktować jako padaczkę pourazową. Napad pourazowy może wystąpić nawet do kilkunastu lat po urazie mózgu. U większości pacjentów występują napady częściowe lub wtórnie uogólnione.
 
Rozpoznanie padaczki polega na zaobserwowaniu napadu paczkowego we wspomnianych okresach po urazie głowy. Uraz głowy musi być udokumentowany. W elektroencefalogramie i obrazie rezonansu magnetycznego często nie stwierdza się odchyleń od normy [1].
 
Możliwości leczenia
 
U ponad połowy pacjentów po urazie mózgu pierwszy napad występuje w ciągu pierwszego roku. Należy wiedzieć, że u 1/4 pacjentów po urazach napady drgawkowe nie powtarzają się, zatem wielu lekarzy rozpoczyna leczenie dopiero po wystąpieniu drugiego napadu [1].
 
Profilaktyczne stosowanie leków przeciwpadaczkowych jest kwestią dyskusyjną. Nie ma jednego stanowiska w tej kwestii. Aby zmniejszyć powikłania napadów pojawiających się w okresie intensywnej terapii poleca się stosowane fenytoiny przez pierwszy tydzień. Alternatywnym lekiem jest lewetiracetam. Jeśli dzięki tej farmakoterapii napady drgawkowe nie wystąpiły przez 1-2 tygodnie od urazu, wówczas nie kontynuuje się leczenia [1, 2, 3]. Okazuje się, że kwas walproinowy nie jest tak skuteczny jak fenytoina w zapobieganiu napadów pourazowych [1]. Warto wiedzieć, że działanie ochronne po urazie mogą wykazywać również naturalne antyoksydanty (np. witamina E, C, tanina, melatonina i inne) [4].
W przypadku napadów padaczkowych opornych na leki rozważa się wykonanie operacji neurochirurgicznej polegającej na usunięciu ogniska padaczkowego będącego wynikiem urazu mózgu. Pourazowe ognisko padaczkowe powinno zostać wcześniej zlokalizowane i określone, czy jest możliwe do usunięcia operacyjnego, czy nie [1].

Na podstawie:

  1. Rowland L. P., Pedley T. A. (red wyd. pol. Kwieciński H., Kamińska A. M.) Neurologia Merritta. Elsevier Urban&Partner. Wrocław 2014
  2. Szaflarski JP, Sangha KS, Lindsell CJ, Shutter LA. Prospective, randomized, single-blinded comparative trial of intravenous levetiracetam versus phenytoin for seizure prophylaxis. Neurocrit Care. 2010 Apr. 12(2):165-72
  3. Milligan TA, Hurwitz S, Bromfield EB. Efficacy and tolerability of levetiracetam versus phenytoin after supratentorial neurosurgery. Neurology. 2008 Aug 26. 71(9):665-9
  4. Mori A, Yokoi I, Noda Y, Willmore LJ. Natural antioxidants may prevent posttraumatic epilepsy: a proposal based on experimental animal studies. Acta Med Okayama. 2004 Jun. 58(3):111-8
 
Majaczenie, nazywane też delirium (od łacińskiego delirare - „bredzić, mówić od rzeczy”), to postać zaburzenia neuropoznawcze... czytaj więcej
Mianem paraliżu sennego określa się niezwykłe doświadczenie utraty kontroli nad mięśniami przy zachowaniu świadomości, przytr... czytaj więcej
Zaburzenia językowe stanowią bardzo rozbudowaną i złożoną rodzinę. Układ nerwowy ciężko pracuje abyśmy mogli, pozornie bezwys... czytaj więcej
Jednym ze sposobów na poradzenie sobie z trudnościami w życiu jest psychoterapia. Dysponujemy wieloma jej rodzajami. Każdy z... czytaj więcej