Japońskie zapalenie mózgu

Japońskie zapalenie mózgu
Po dużej epidemii w 1924 r. japońskie zapalenie mózgu (ang. Japanise encephalitis, JE) zostało uznane za odrębną jednostkę chorobową. Występuje endemicznie na obszarach tropikalnych i epidemicznie w klimacie umiarkowanym. Japońskie zapalenie mózgu stanowi duży problem zdrowotny na kontynencie azjatyckim, ponieważ rocznie stwierdza się tam 10 000 przypadków zachorowań. Choroba zwykle dotyczy dzieci i bywa śmiertelna. Zapalenie jest spowodowane przez flawowirusa przenoszonego przez komary z rodzaju Culex i Aedes. Rezerwuarem wirusa są ptaki bytujące na mokradłach i trzoda chlewna z terenów wiejskich.
 
Obszary występowania
 
Japońskie zapalenie mózgu notowane jest w krajach Dalekiego Wschodu, Azji Południowo-Wschodniej, a także w Indiach, na Sri Lance, w Pakistanie, Nepalu, Papui-Nowej Gwinei.
 
Objawy infekcji
 
Okres wylęgania flawowirusa wynosi 6-16 dni. Japońskie zapalenie mózgu zwykle ma przebieg bezobjawowy lub odczuwane są objawy grypopodobne z gorączką, dreszczami, złym samopoczuciem, bólami głowy i zaburzeniami pokarmowymi.
 
Około 1% zainfekowanych rozwija ciężką postać choroby, w której występują poważne zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego. W badaniu stwierdza się cechy zapalenia mózgu, objawy oponowe, zaburzenia świadomości i niedowłady (wiotkie o ostrym przebiegu). Pojawiają się napady drgawkowe, objawy ogniskowe, ruchy mimowolne, dystonia i zespół parkinsonowski. Śmiertelność japońskiego zapalenia mózgu oszacowane jest na 30-50%. Dane najprawdopodobniej są zawyżone z uwagi na brak hospitalizacji przypadków bezobjawowego lub skąpoobjawowego zapalenia mózgu.
 
Powikłaniami japońskiego zapalenia mózgu mogą być zaburzenia psychiczne, parkinsonizm, ataksja, osłabienie siły mięśniowej i inne poważne zaburzenia neurologiczne, zwłaszcza u osób młodych.
 
Diagnostyka japońskiego zapalenia mózgu
 
Diagnozę stawia się na podstawie obrazu klinicznego oraz badań serologicznych (swoiste przeciwciała IgM – we krwi i płynie mózgowo-rdzeniowym) i izolacji wirusa z krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego i tkanki mózgowej. Konieczne jest zatem wykonanie punkcji lędźwiowej.
W badaniach neuroobrazowych np. rezonans magnetyczny, ujawniają się uszkodzenia wzgórza, jąder podkorowych i pnia mózgu.

Możliwości leczenia

Na chwilę obecną nie ma leczenia przyczynowego japońskiego zapalenia mózgu. Postępowanie ogranicza się do leczenia objawowego, w tym podawanie leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych, przeciwdrgawkowych i innych w zależności od objawów towarzyszących. W razie wystąpienia śpiączki pacjent powinien być leczony na intensywnej terapii.
 
Profilaktyka infekcji
W zapobieganiu choroby stosowane są szczepienia ochronne (preparat Ixiaro) w schemacie 0, 7, 30 dzień (trzy dawki); co najmniej 10 dni przed planowanym wyjazdem do krajów, w których występuje japońskie zapalenie mózgu. Dawkę przypominającą szczepionki należy podać co 3 lata.
Ponadto zaleca się ochronę przed komarami, poprzez stosowanie środków odstraszających owady, moskitier, siatek ochraniających montowanych w oknach, a także – w miarę możliwości – noszenie ubrań z długimi rękawami i nogawkami.
 
Opracowano na podstawie:
1. Rowland L. P., Pedley T. A. (red wyd. pol. Kwieciński H., Kamińska A. M.) Neurologia Merritta. Elsevier Urban&Partner. Wrocław 2014
2. Wojskowy Instytut Medyczny. Zakład Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej. Japońskie zapalenie mózgu. Dostęp z dn. 27.09.2015
3.Ulotka informacyjna

Majaczenie, nazywane też delirium (od łacińskiego delirare - „bredzić, mówić od rzeczy”), to postać zaburzenia neuropoznawcze... czytaj więcej
Mianem paraliżu sennego określa się niezwykłe doświadczenie utraty kontroli nad mięśniami przy zachowaniu świadomości, przytr... czytaj więcej
Zaburzenia językowe stanowią bardzo rozbudowaną i złożoną rodzinę. Układ nerwowy ciężko pracuje abyśmy mogli, pozornie bezwys... czytaj więcej
Jednym ze sposobów na poradzenie sobie z trudnościami w życiu jest psychoterapia. Dysponujemy wieloma jej rodzajami. Każdy z... czytaj więcej