Zapalenie mózgu spowodowane wirusem Saint Louis

Zapalenie mózgu spowodowane wirusem Saint Louis
Łatwość podróżowania sprawiła, że oprócz niezapomnianych wrażeń możemy ze swojej wyprawy przywieźć nieprzyjemną pamiątkę w postaci choroby infekcyjnej. Przykładową jest zapalenie mózgu spowodowane wirusem Saint Louis. Występuje na terenach centralnej i wschodniej części Stanów Zjednoczonych i w Argentynie [1]. Infekcję wywołuje wirus Saint Louis (ang. St. Louis encephalitis virus, SLEV). Choroba dotyczy ludzi i zwierząt [2].
 
Wirus Saint Louis
 
Należy do flawowirusów (które cechuje neurotropizm) i jest przenoszony przez komary: Culex tarsalis, C. quinquefasciatus i C. pipiens [3]. Wyróżnia się dwie postacie infekcji:
  • wiejską - występują głównie w zachodniej części USA, w której rezerwuarem wirusa są dzikie ptaki jak wróbel, gołąb, rudzik, modrosójka błękitna [4], zięba i inne wróblowate.
  • miejską - zwykle są notowane w centralno-zachodnich stanach USA, w dolinie Missisipi oraz w stanach wschodnich [3]
Nie jest możliwe przeniesienie infekcji z człowieka na człowieka przez kontakt bezpośredni [4]. Epidemie zapalenia mózgu o tej etiologii mogą występować nagle i przybierać duże rozmiary z uwagi na fakt, iż rezerwuarem wirusa są komary. Pierwsza epidemia zapalenia mózgu, w której wyizolowano wirus jako czynnik etiologiczny, wystąpiła w Saint Louis w 1933 r, stąd też nazwa wirusa. Do infekcji dochodzi zwykle latem i wczesną jesienią [3].
 
Czynniki ryzyka
 
  • wiek powyżej 70. roku życia i płeć męska,
  • ekspozycja (aktywność i wypoczynek) na terenach endemicznych,
  • miejsca zaniedbane pod względem higienicznym, ze słabszym dostępem do opieki medycznej i nikłą walką z komarami,
  • choroby współistniejące jak miażdżyca naczyń, choroby serca i nadciśnienie tętnicze zwiększają śmiertelność z powodu zapalenia mózgu [5].
 
Roczna zapadalność na zapalenie mózgu Saint Louis wynosi: 0.003-0.752 przypadków na 100.000 mieszkańców. Epidemie występują od sierpnia do października, jednak w miejscach o łagodniejszym klimacie zachorowania obserwowane są przez cały rok [6].
 
Objawy i diagnostyka
 
Infekcja zwykle przebiega bezobjawowo. Jeśli jednak objawy wystąpią, wówczas przypominają klasyczne objawy zapalenia mózgu. Czasem też pacjent prezentuje symptomy aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub nieswoistej choroby wirusowej [2].
 
Objawy zapalenia mózgu mogą wystąpić nagle, ale też bywają poprzedzane dolegliwościami prodromalnymi, jak bóle głowy, mięśni, gardła, gorączka, nudności i wymioty. Ból głowy stopniowo narasta i pojawia się sztywność karku. Do pozostałych objawów zaliczamy drżenia zamiarowe, obecność odruchów patologicznych, zaburzenia ze strony nerwów czaszkowych i splątanie. W zapaleniach mózgu Saint Louis o ciężkim przebiegu występują zaburzenia świadomości, w tym stany majaczeniowe, śpiączka i osłupienie, a także objawy ogniskowe. Rzadko dochodzi do wystąpienia napadów drgawkowych. Jeśli jednak wystąpią są niekorzystnym czynnikiem rokowniczym [2].
 
Zapalenie mózgu spowodowane charakteryzuje ostry przebieg. Do wyzdrowienia może dojść po około 3-4 tygodniach. Niestety walkę z chorobą zakończyć też zgon. Do powikłań po przebyciu infekcji zaliczamy bóle głowy, bezsenność, szybkie męczenie się i zaburzenia pamięci, które utrzymują się nawet do kilku lat. W przypadku 1/4 pacjentów, którzy wyzdrowieli stwierdza się porażenia nerwów czaszkowych, afazję, porażenie połowicze i zaburzenia chodu [2].
 
W diagnostyce należy wziąć pod uwagę wynik badania serologicznego (test IgM) i ewentualnie amplifikacji genomu wirusa. Obraz z rezonansu magnetycznego ujawnia zmiany w istocie czarnej. Różnicowanie podobne jak w przypadku końskiego niezapalenie mózgu [2].
 
Końskie zapalenie mózgu
 
Możliwości leczenia i profilaktyka
 
Nie ma skutecznego leczenia zapalenia mózgu wywołanego wirusem Saint Louis. Zalecane jest postępowanie objawowe, jak w przypadku innych postaci zapalenia mózgu [2, 3, 4].
Zapobieganie infekcjom wirusem Saint Louis odbywa się przez niszczenie przenosicieli wirusa i unikanie kontaktu z nimi oraz ochronę przed ukąszeniami. Należy ograniczyć przebywanie w godzinach wieczornych i porannych w miejscach żerowania komarów, a także zadbać by w najbliższym otoczeniu nie znajdowały się oczka wodne, fontanny, donice z kwiatami, czy poidła dla zwierząt. Jeśli jednak nie jest to możliwe, trzeba zadbać o właściwy ubiór podczas spacerów (długi rękaw i nogawki), zastosowanie repelentów i świec odstraszających komary, systematyczną wymianę wody w zbiornikach z wodą (np. wiadra i beczki z deszczówką) i sadzawkach, systematyczną wymianę ziemi w donicach z kwiatami oraz zamontowanie moskitier w oknach i drzwiach. Działania te mają na celu ograniczenie wabienia, ryzyka ukąszeń i rozmnażania się komarów. Nie ma żadnej szczepionki przeciwko zapaleniu mózgu Saint Louis [2, 3, 5].
 
Opracowano na podstawie:
  1. Spinsanti L.I., Díaz LA.,Glatstein N. et all. Human outbreak of St. Louis encephalitis detected in Argentina, 2005. J Clin Virol. 2008 May;42(1):27-33. doi: 10.1016/j.jcv.2007.11.022. Epub 2008 Jan 14.
  2. Rowland L. P., Pedley T. A. (red wyd. pol. Kwieciński H., Kamińska A. M.) Neurologia Merritta. Elsevier Urban&Partner. Wrocław 2014
  3. Opracowanie Głównego Inspektoratu Sanitarnego na temat zapalenia mózgu St. Louis.  http://gis.gov.pl Dostęp z dn. 30.03.2016 r.
  4. Halperin JJ. Encephalitis: Diagnosis and Treatment. New York, NY: Informa Healthcare; 2008.
  5. St. Louis Encephalitis Charurut Somboonwit et all http://emedicine.medscape.com Updated: Apr 16, 2015
  6. Reimann CA, Hayes EB, DiGuiseppi C, et al. Epidemiology of neuroinvasive arboviral disease in the United States, 1999-2007. Am J Trop Med Hyg. 2008 Dec. 79(6):974-9 
Majaczenie, nazywane też delirium (od łacińskiego delirare - „bredzić, mówić od rzeczy”), to postać zaburzenia neuropoznawcze... czytaj więcej
Mianem paraliżu sennego określa się niezwykłe doświadczenie utraty kontroli nad mięśniami przy zachowaniu świadomości, przytr... czytaj więcej
Zaburzenia językowe stanowią bardzo rozbudowaną i złożoną rodzinę. Układ nerwowy ciężko pracuje abyśmy mogli, pozornie bezwys... czytaj więcej
Jednym ze sposobów na poradzenie sobie z trudnościami w życiu jest psychoterapia. Dysponujemy wieloma jej rodzajami. Każdy z... czytaj więcej