Zaburzenia seksualne w stwardnieniu rozsianym

Zaburzenia seksualne w stwardnieniu rozsianym

Problemy w obszarze życia seksualnego są spotykane w całej populacji. Mogą mieć najróżniejsze przyczyny – psychologiczne, medyczne czy społeczno-kulturowe. Zdarza się również tak, że dysfunkcje seksualne mają specyficzny obraz, gdy powodowane są przebiegiem choroby. Stwardnienie rozsiane, które jest chorobą autoimmunologiczną i demielinizacyjną, wiąże się często z trudnościami w realizowaniu swojej seksualności.
 

Jakie trudności?

Póki co jest stosunkowo mało badań i przez to rzetelnych danych o seksualności osób ze stwardnieniem rozsianym (Lew-Starowicz i in., 2011). Dane, które mamy są też stosunkowo niespójne. Na przykład szacuje się, że dysfunkcje seksualne występują u 23-91% pacjentów.

Najczęściej raportowane trudności to: anorgazmia (72%), zmniejszenie wrażliwości na stymulację (48%) i zaburzenia lubrykacji (35%) oraz dyspareunia [odczuwanie bólu w czasie stosunku – przyp. moje]. Istotnym czynnikiem ograniczającym aktywność seksualną jest również zmęczenie (68%). U mężczyzn dominują zaburzenia erekcji (63%), zaburzenia ejakulacji (50%) oraz obniżenie popędu (39%)” (Lew-Starowicz i in., 2011, str. 14).

Trudności te można podzielić na trzy obszary (Zaborski, Darda-Ledzion, 2005):

  1. Związane z bezpośrednim uszkodzeniem układu nerwowego – na przykład zanik czucia, parestezje – czyli zaburzenia czucia, najczęściej w postaci przykrych doznań, mrowienia, drętwienia czy doznań zmian temperatury skóry. Zaburzenia wzwodu, orgazmu, nawilżenia pochwy.
  2. Związane z przebiegiem stwardnienia rozsianego – Zaburzenia czynności dróg moczowych, zwieracza, odbytu. Spastyczności, dolegliwości bólowe, zespół zmęczenia (rozumiany jako apatia, przewlekłe zmęczenie, wyczerpanie i brak energii, ale niezależnie od ilości odpoczynku).
  3. Związane z psychiką, emocjami i uwarunkowaniami społeczno-kulturowymi – depresja, zmiana postrzegania swojej roli w diadzie małżeńskiej, dysfunkcje poznawcze.

Geneza tych trudności seksualnych u osób z SM jest najczęściej wieloczynnikowa, obejmująca różne obszary. W przebiegu choroby obserwuje się zaburzenia czucia, spastyczności, zaburzenia czynności pęcherza, zespół zmęczenia, drżenia kończyn, objawy depresyjne, lękowe i poznawcze. To wszystko może składać się na pogorszenie możliwości realizowania swoich potrzeb seksualnch (Lew-Starowicz, 2013).
 

Terapia i rehabilitacja

Nie istnieją, póki co procedury i standardy leczenia zaburzeń seksualnych u kobiet ze stwardnieniem rozsianym (Lew-Starowicz, 2013), zgaduję że sytuacja mężczyzn wygląda podobnie. Problemy te są raczej zaniedbywane przez pracowników opieki medycznej, na przykład ze względu na brak odpowiedniej wiedzy z zakresu seksuologii (Lew-Starowicz i in., 2011).

Podkreśla się konieczność prowadzenia takiego leczenia w interdyscyplinarnym zespole złożonym z: neurologa, ginekologa(androloga), rehabilitanta i psychologa (Błażejewska, Lew-Starowicz, 2009). Najczęściej stosuje się odpowiednie leczenie farmakologiczne, połączone z niefarmakologicznymi technikami terapeutycznymi.

Jeśli chodzi o terapię i rehabilitację: poza terapią poznawczo-behawioralną, rehabilitacją ruchową, jogą, zdrowym trybem życia i innymi niespecyficznymi zaleceniami, powyżej cytowani autorzy wymieniają również garść mniej oczywistych wskazówek dotyczących terapii seksuologicznej (i stosunków seksualnych w ogóle), a przeniesionych z reguł rehabilitacji ruchowej osób ze stwardnieniem rozsianym:

  • „zarówno ćwiczenia, jak i aktywność seksualna powinny odbywać się w chłodnym, dobrze przewietrzonym pomieszczeniu,
  • po dynamicznym wysiłku fizycznym należy zadbać o odpowiednie ćwiczenia relaksacyjne,
  • aktywność seksualna powinna być podejmowana w różnych porach dnia (rano, po południu, wieczorem), w zależności od samopoczucia, nigdy bezpośrednio po posiłku,
  • nie należy doprowadzać do bólu lub przemęczenia” (Błażejewska, Lew-Starowicz, 2009, str. 221).

Literatura:

  • Błażejewska, A., & Lew-Starowicz, Z. (2009) Seksualność kobiet ze stwardnieniem rozsianym. Przegląd menopauzalny.
  • Lew-Starowicz, Z. (2013). Jakość życia seksualnego młodych kobiet z stwardnieniem rozsianym. Pielęgniarstwo Neurologiczne i Neurochirurgiczne, 2(3).
  • Lew-Starowicz, M., Oksińska, A., Rola, R., & Rawska, K. (2011). Seksualność osób chorych na stwardnienie rozsiane. Przegląd Seksuologiczny, 7(2), 26.
  • Zaborski, J., & Darda-Ledzion, L. (2005). Zaburzenia czynności płciowych u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Farmakoterapia w Psychiatrii i Neurologii, 3, 273.

 

Majaczenie, nazywane też delirium (od łacińskiego delirare - „bredzić, mówić od rzeczy”), to postać zaburzenia neuropoznawcze... czytaj więcej
Mianem paraliżu sennego określa się niezwykłe doświadczenie utraty kontroli nad mięśniami przy zachowaniu świadomości, przytr... czytaj więcej
Zaburzenia językowe stanowią bardzo rozbudowaną i złożoną rodzinę. Układ nerwowy ciężko pracuje abyśmy mogli, pozornie bezwys... czytaj więcej
Jednym ze sposobów na poradzenie sobie z trudnościami w życiu jest psychoterapia. Dysponujemy wieloma jej rodzajami. Każdy z... czytaj więcej