Toksoplazmoza

Toksoplazmoza
Toksoplazmoza jest chorobą wywołaną przez pierwotniaka Toxoplasma gondii. Dotyczy głównie ośrodkowego układu nerwowego i oczu. Może być wrodzona lub nabyta. Gospodarzem Toxoplasma gondii jest kot. Można się nią zainfekować poprzez kontakt z kocimi odchodami, zanieczyszczoną glebą, czy też spożycie niemytych warzyw i owoców oraz niedogotowanego mięsa.
 
Pierwotniak ten wnika do ścian naczyń krwionośnych układu nerwowego i wywołuje zapalenie, co skutkuje tworzeniem się ziarniniaków, które następnie mogą zwapnieć lub dojdzie do martwicy. Zmiany w  przebiegu toksoplazmozy mogą też występować poza układem nerwowym, m.in. w płucach, wątrobie, nerkach, skórze i śledzionie.
 
Objawy toksoplazmozy
 
W postaci wrodzonej występują zapalenia mózgu i siatkówki oka. Objawy najczęściej są obserwowane w pierwszych dniach życia. Zaliczamy do nich:
  • małogłowie,
  • wyniszczenie,
  • napady drgawkowe,
  • niepełnosprawność intelektualną,
  • spastyczność i opistotonus,
  • zapalenie siatkówki i naczyniówki oka,
  • zanik nerwu wzrokowego,
  • małoocze i inne wady rozwojowe oczu,
  • czasem wodogłowie wewnętrzne.
Do objawów pozostałych zalicza się hepatosplenomegalię (powiększenie wątroby i śledziony), gorączkę, śródmiąższowe zapalenie płuc i wysypkę. Warto wiedzieć, ze w obrazie tomografii komputerowej głowy widoczne są zwapnienia w mózgu. Zwapnień tych nie stwierdza się w toksoplazmozie nabytej po urodzeniu.
 
Postać nabyta toksoplazmozy u osób bez zaburzeń odporności cechuje się zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, jednak zwykle przebiega bezobjawowo. Zwykle występują objawy przypominające mononukleozę z powiększeniem węzłów chłonnych, bóle głowy, ogólne osłabienie i senność oraz gorączka. Rzadko stwierdza się zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu z towarzyszącymi zaburzeniami świadomości i objawami oponowymi.
 
U osób z osłabioną odpornością w przebiegu toksoplazmozy mogą powstawać ziarniniaki i ropnie mózgu. Dochodzi też do zapalenia mózgu oraz siatkówki i naczyniówki oka. Toksoplazmoza częściej występuje u osób z zespołem nabytego niedoboru odporności i wtedy ma cięższy przebieg. Zajęcie układu nerwowego przez proces chorobowy może doprowadzić do podostrej lub ostrej encefalopatii z zaburzeniami świadomości różnego stopnia (aż do śpiączki) oraz napadami drgawkowymi (prowadzącymi do stanu padaczkowego), objawami oponowymi, ogniskowymi (porażenie połowicze, afazja, ataksja) i gorączką. Oprócz zajęcia układu nerwowego, występują jeszcze inne dolegliwości, jak zapalenie mięśnia sercowego, śródmiąższowe zapalenie płuc, zapalenie mięśni oraz siatkówki i naczyniówki oka.  Ropień toksoplazmozowy okazuje się być najczęstsza manifestacją toksoplazmozy.
 
Diagnostyka toksoplazmozy
 
W diagnostyce istotne jest zebranie wywiadu m.in. na temat miejsca zamieszkania (obecność kotów w środowisku) i objawów występujących. Należy wykonać badanie neurologiczne. Pacjent ma wykonywane badania obrazowe głowy (bardziej czuły okazuje się być rezonans magnetyczny) i narządów wewnętrznych. W badaniach krwi można stwierdzić łagodną lub umiarkowaną niedokrwistość, nieznaczną leukocytozę lub leukopenię. W płynie mózgowo-rdzeniowym może wystąpić zwiększenie poziomu białka, a stężenie poziomu glukozy może być w normie lub nieznacznie obniżone. Toksoplazmozę podejrzewa się na podstawie wyników badań serologicznych. Ostateczne rozpoznanie stawiane jest w oparciu o wynik biopsji mózgu lub innych tkanek.
 
Możliwości leczenia
 
Warto wiedzieć, że większość przypadków nabytej toksoplazmozy ustępuje samoistnie i wówczas leczenie nie jest konieczne. W lecznictwie bywają stosowane preparaty z pirymetaminą i sulfadiazyną. U osób z zespołem nabytego niedoboru odporności, u których stwierdzono obecność przeciwciał IgG i zmiany w badaniach obrazowych, konieczne jest leczenie empiryczne i stosowanie leków przeciwpierwotniakowych do końca życia.
W toksoplazmozie wrodzonej rokowanie jest na ogół niepomyślne. Jeśli noworodki przeżyją – obserwuje się u nich deficyty neurologiczne i niepełnosprawność. Podobnie jest w przypadku toksoplazmozy niemowlęcej i u osób z obniżoną odpornością.
 
Opracowano na podstawie:
Rowland L. P., Pedley T. A. (red wyd. pol. Kwieciński H., Kamińska A. M.) Neurologia Merritta. Elsevier Urban&Partner. Wrocław 2014
Majaczenie, nazywane też delirium (od łacińskiego delirare - „bredzić, mówić od rzeczy”), to postać zaburzenia neuropoznawcze... czytaj więcej
Mianem paraliżu sennego określa się niezwykłe doświadczenie utraty kontroli nad mięśniami przy zachowaniu świadomości, przytr... czytaj więcej
Zaburzenia językowe stanowią bardzo rozbudowaną i złożoną rodzinę. Układ nerwowy ciężko pracuje abyśmy mogli, pozornie bezwys... czytaj więcej
Jednym ze sposobów na poradzenie sobie z trudnościami w życiu jest psychoterapia. Dysponujemy wieloma jej rodzajami. Każdy z... czytaj więcej