Objawy guzów mózgu

Objawy guzów mózgu

Guzy mózgu to nieprawidłowe struktury rozwijające się w obrębie jamy czaszki. Czaszka, określana potocznie jako „kostna puszka”, chroni mózg przed urazami i innymi czynnikami zewnętrznymi. Zatem jeśli dochodzi do wytworzenia w jej obrębie jakiejkolwiek masy; nowotworowej lub nienowotworowej, zaobserwujemy mniej lub bardziej specyficzne objawy. Będą one wynikały m.in. ze zwiększenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Ponadto mogą im towarzyszyć symtomy związane z lokalizacją guza.
 

Dane epidemiologiczne

Pierwotne guzy mózgu występują pięciokrotnie częściej u dorosłych, niż u dzieci. U dzieci zaś, mózg jest drugą w kolejności lokalizacją, w której może narosnąc guz. Warto wiedzieć, że większość guzów u dorosłych ma charakter przerzutowy i u około 1/5 chorych z nowotworową chorobą układową dochodzi do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego.
Za główną przyczynę guzów mózgu uznaje się destrukcyjne oddziaływanie promieniowania jonizującego (rentgenowskie i gamma).
 

Podział guzów mózgu

Ze względu na lokalizację, guzy mózgu podzielono na:

  • nadnamiotowe* (w tym: półkulowe np. gwiaździak lub guz przerzutowy; strefy siodła tureckiego np. gruczolak przysadki; strefy szyszynki np. szyszyniak lub zmiana przerzutowa),
  • podnamiotowe (w tym: guzy linii środkowej, jak wyściółczak u dzieci i glejak mostu u dorosłych lub guz przerzutowy; guzy w półkuli móżdżku, np. gwiaździak młodzieńczy u dzieci i rdzeniak płodowy u dorosłych bądź też guz przerzutowy).

*Namiot móżdżku, to struktura anatomiczna częściowo oddzielająca tylny dół czaszki od pozostałej jamy czaszki. Jest utworzony przez wypustkę opony twardej.
 

Objawy wskazujące na guza mózgu

Dolegliwości związane z obecnością guza mózgu mogą być uogólnione i „pozbawione wartości lokalizacyjnej”. Dzieje się tak wówczas, gdy guz doprowadził do poważnego obrzęku mózgu (z nadciśnieniem wewnątrzczaszkowym) i wodogłowia.
Podobnie jak w przypadku wzmożonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego, osoba chora odczuwa ból głowy. Ból ten może obejmować całą głowę lub jedną z półkul – wskazując precyzyjnie na umiejscowienie guza. Co istotne, ból nasila się w nocy, a zwłaszcza w godzinach porannych. Po spionizowaniu ustępuje w ciągu kilku godzin. Objaw ten jest często lekceważony przez chorych. Zwykle w ich wywiadzie chorobowym jest następująca relacja: „Obudził mnie ból głowy. Wstałem, wziąłem tabletkę. Chwilę posiedziałem/pospacerowałem po pokoju. Czując poprawę położyłem się dalej spać.” Ból głowy złagodniał, ponieważ doszło do obniżenia wzmożonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Wzięcie tabletki przeciwbólowej i jej rzekoma skuteczność stały się swego rodzaju „maską” dla guza mózgu.
Jeśli guz rośnie powoli lub występuje w płacie czołowym bądź ciemieniowym mózgu, wówczas pojawiają się napady drgawkowe. Szczególnie często napady padaczkowe towarzyszą glejakom.
Nudności i wymioty są objawem wzmożonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Często też wskazują na lokalizację guza w tylnej jamy czaszki.

Guz mózgu może rozwijać się w jego różnych obszarach. Wtedy obserwujemy bardziej charakterystyczne objawy miejscowe:

  • płat czołowy: zmiany osobowości, zaburzenia pamieci, guzy klinicznie „nieme”,
  • pień mózgu:mwodogłowie, neuropatie czaszkowe, zaburzenia ze strony dróg długich (korowo-rdzeniowych, rdzeniowo-wzgórzowych),
  • okolica szyszynki: wodogłowie z powodu niedrożności wodociągu mózgu oraz tzw. zespół grzbietowej części śródmózgowia (zespół Parinauda – brak reakcji źrenic na światło, niemożność skierowania gałek ocznych w górę i dół, przy zachowanej reakcji źrenic na zbieżność).

 

Aspekt diagnostyczno-terapeutyczny

W diagnostyce guzów mózgu wykorzystywane są techniki obrazowania. Badaniem z wyboru jest rezonans magnetyczny głowy z podaniem środka kontrastującego. Aby ocenić przerzuty nowotworowe do kości – niezbędne są klasyczne zdjecia rentgenowskie, tomografia komputerowa, rzadziej PET (ang. positron emission tomography, pol. pozytonowa tomografia emisyjna). Jeśli wysunieto podejrzenie chłoniaka pierwotnego – rozważa się wykonanie punkcji lędźwiowej i pobranie płynu mózgowo-rdzeniowego do badań cytologicznych. Leczenie guzów mózgu obejmuje chemioterapię, radioterapię, operacje neurochirurgiczne, radiochirurgię stereotaktyczną oraz terapię polegającą na połączeniu kilku metod. Leczenie objawowe opiera się na przyjmowaniu indywidualnie dawkowanego preparatu deksametazonu.

Opracowała: Katarzyna Ziaja

Literatura:

  1. Zaidat O.O., Lerner A.J. wyd. I polskie, red. H. Kwieciński, Neurologia. The Little Black Book. Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2010
  2. Bhola R, Keech RV, Olson RJ: Dorsal Midbrain Syndrome (Parinaud's Syndrome) with Bilateral Superior Oblique Palsy: 43-year-old male referred for evaluation of binocular diplopia. February 21, 2005; Available from: http://webeye.ophth.uiowa.edu/eyeforum/case21.htm. ostęp z dnia: 19.02.2015
  3. http://www.abta.org/brain-tumor-information/symptoms/ dostęp z dnia: 19.02.2015

 

Autorką tekstu jest dr Ewa Krawczyk, właścicielka i autorka bloga Sporothrix Pierwszy grzyb – Cryptococcus gattii Pierwszym g... czytaj więcej
Autorką tekstu jest dr Ewa Krawczyk, właścicielka i autorka bloga Sporothrix Czy słyszeliście może o zabiegu zwanym „vaginal... czytaj więcej
Zespół Joubert (ang. Joubert syndrome) to rzadko występujące zaburzenie neurorozwojowe obejmujące mózg i pień mózgu. Z uwagi... czytaj więcej
  Autorką tekstu jest dr Ewa Krawczyk, właścicielka i autorka bloga Sporothrix   Pewien młody, żonaty Meksykanin – nazwijmy g... czytaj więcej