Marihuana w leczeniu padaczki – informacje wstępne

Marihuana w leczeniu padaczki – informacje wstępne
 
Wielu chorych uważa, że leczenie padaczki preparatami z marihuaną medyczną przynosi pozytywne efekty terapeutyczne. Dzięki prowadzonym badaniom naukowym nad przydatnością i bezpieczeństwem marihuany w leczeniu, dowiadujemy się, że faktycznie odpowiednio podawana i dawkowana może zredukować liczbę i intensywność napadów padaczkowych, zwłaszcza lekoopornych. Pionierem tej metody leczenia w Polsce jest neurolog dziecięcy, Marek Bachański.
 
Medyczna marihuana, znana też jako konopie siewne, to roślina z której liści i kwiatów żeńskich uzyskiwane są preparaty lecznicze. Substancjami naturalnymi pochodzącymi z konopii są kannabinoidy, wśród których wyróżniamy kannabidiol i tetrahydrokanabinol. Oddziałują one na receptory kannabidiolowe w organizmie człowieka.
 
CBD – kannabidiol – to związek chemiczny, który charakteryzuje działanie przeciwdrgawkowe, przeciwpsychotyczne, przeciwlękowe i rozluźniające. Stosunkowo młode doniesienia naukowe traktują także o działaniu przeciwutleniającym i neuroprotekcyjnym kannabidiolu. Warto wiedzieć, że CBD nie wykazuje działania psychoaktywnego.
Tetrahydrokannabinol – THC – to substancja, którą cechuje działanie psychoaktywne, co jest odczuwalne jako odurzenie i potocznie opisywane jako „bycie na haju”.
W leczeniu padaczek lekoopornych stosowany jest zarówno CBD i THC, które są odpowiednio dawkowane. Mogą być podawane w formie kropli (u małych dzieci) lub też kapsułek (u starszych).
 
Dotychczasowe małe badania wskazują na możliwość skuteczności kannabidiolu w opanowywaniu napadów padaczkowych. Jednakże w literaturze można znaleźć również sprzeczne doniesienia. Na chwilę obecną jeszcze nie potwierdzono skuteczności i bezpieczeństwa kannabidiolu w leczeniu padaczki. Faktem jest, że naukowcy miewają utrudniony dostęp do preparatów z CBD i ograniczone fundusze na prowadzenie badań w tym zakresie. Pocieszającym jest fakt, że u przedstawionych do tej pory przypadków pacjentów leczonych CBD, stwierdzano głównie nieznaczne efekty uboczne terapii.
 
Lekiem sierocym zarejestrowanym przez FDA (Food and Drug Administration) w leczeniu ciężkiej padaczki mioklonicznej u niemowląt zespół Dravet (często opornej na znane leki przeciwpadaczkowe) jest Epidiolex, który zawiera kannabidiol. Trwają również badania nad prowadzeniem terapii z marihuaną medyczną wśród pacjentów z zespołem Lennoxa-Gastauta.
 
Warto w tym miejscu przytoczyć wyniki badań otwartych O. Devinsky’ego i wsp. nad zastosowaniem w leczeniu padaczki wspomnianego preparatu. W badaniu wzięło udział 213 pacjentów (dzieci i młodych dorosłych), u których występowała padaczka lekooporna – m.in. zespół Dravet i Lennoxa-Gastauta. Pacjenci ci byli wcześniej leczeni około 3 różnymi lekami przeciwpadaczkowymi.
Średnia wieku zakwalifikowanych pacjentów wynosiła 11 lat, a badanie trwało 12 tygodni. Preparat z kannabidiolem podawano w postaci płynnej, w dawce, którą stopniowo zwiększano do 25 mg na kilogram masy ciała.
Badanie ukończyło 137 chorych, co stanowiło 67% badanych. Odnotowano u nich redukcję napadów padaczkowych o ponad połowę (54%). W tym u 23 pacjentów z zespołem Dravet obserwowano zmniejszenie napadów uogólnionych o 53%, natomiast u 11 badanych z zespołem Lennoxa-Gastauta – spadek o 55% napadów atonicznych.
Preparat był na ogół dobrze tolerowany przez pacjentów. Jedynie u 10 chorych (stanowiących 5% badanych) zaobserwowano efekty uboczne, które najczęściej obejmowały:
  • senność (21% pacjentów),
  • biegunkę (17%),
  • zmęczenie (17%),
  • osłabienie apetytu (16% ).
Większość z nich miała charakter przemijający. Natomiast u 14 osób przerwano leczenie z powodu braku skuteczności.
 
Trzeba mieć na uwadze, że u 52 osób odnotowano ciężkie efekty niepożądane, wśród których u 22 pacjentów mogło być spowodowane stosowaniem kannabidiolu. Były to:
  • stan padaczkowy (10),
  • biegunka (3),
  • utrata masy ciała (2),
  • zapalenia płuc (2),
  • senność (1),
  • hepatotoksyczność (1).
Podczas lecznnia odnotowano również 2 zgony. Nie uważa się jednak, że były związane z zastosowaniem Epidiolexu. Do zgonów dochodziło w wyniku nagłej śmierci w padaczce i niewydolności oddechowej z powodu aspiracji.
We krwi badanych nie stwierdzano znaczących odchyleń. Mało prawdopodobne, by podczas leczenia CBD dochodziło do podwyższenia prób wątrobowych.
 
W Polsce leczenie kannabidiolem opiera się na uruchomieniu procedury importu docelowego. Lek jest sprowadzany z zagranicy dla konkretnego pacjenta.
 
Na podstawie:

1. Maa E., Figi P. The case for medical marijuana in epilepsy. Epilepsia. Volume 55, Issue 6, pages 783–786, June 2014
2. Bachański M. - Leczenie medyczną marihuaną w neurologii dziecięcej. Leczenie pacjentów z padaczką oporną na leki – doniesienie z praktyki (wstępne). 2015. Dostępna na postalu wolnekonopie.org
3. Devinsky O. et all. Cannabidiol: pharmacology and potential therapeutic role in epilepsy and other neuropsychiatric disorders. Epilepsia. 2014 Jun;55(6):791-802
4. GW Pharmaceuticals Raport. Dostęp z dn. 27.07.2015 r.

Majaczenie, nazywane też delirium (od łacińskiego delirare - „bredzić, mówić od rzeczy”), to postać zaburzenia neuropoznawcze... czytaj więcej
Mianem paraliżu sennego określa się niezwykłe doświadczenie utraty kontroli nad mięśniami przy zachowaniu świadomości, przytr... czytaj więcej
Zaburzenia językowe stanowią bardzo rozbudowaną i złożoną rodzinę. Układ nerwowy ciężko pracuje abyśmy mogli, pozornie bezwys... czytaj więcej
Jednym ze sposobów na poradzenie sobie z trudnościami w życiu jest psychoterapia. Dysponujemy wieloma jej rodzajami. Każdy z... czytaj więcej