Neurologiczne skutki niedoboru witamin z grupy B

Neurologiczne skutki niedoboru witamin z grupy B
Witaminy to związki chemiczne niezbędne do właściwego funkcjonowania organizmu człowieka. Zarówno ich nadmiar, jak i niedobór jest niekorzystny dla zdrowia. Witaminy z grupy B stanowią specyficzny rodzaj witamin, bowiem, jeżeli brakuje którejś z nich, z pewnością jest jeszcze obecny niedobór innej. Dla witamin z grupy B wspólnym mianownikiem jest „wspieranie” układu nerwowego. Wszystkie witaminy z grupy B są katalizatorami ważnych reakcji biochemicznych, a także są rozpuszczalne w wodzie. Trudno je przedawkować, jak również na dłużej zmagazynować w organizmie. Warto wiedzieć, że głównymi źródłami witamin z grupy B są zboża, otręby, drożdże piwne, kiełki pszenicy, podroby, ryby, zielone natki, soki oraz owoce, warzywa i orzechy.
 
Witamina B1 (tiamina)
 
Oprócz swojej nadrzędnej roli, jaką jest udział w oddychaniu komórkowym, witamina B1 jest odpowiedzialna za prawidłowy stan komórek nerwowych. Jej niedobór sprzyja uszkodzeniu osłonek mielinowych neuronów, co z kolei może powodować chorobę beri-beri.
Choroba beri-beri to efekt skrajnego niedoboru tiaminy i polega na występowaniu polineuropatii, porażeń i zaników mięśni oraz zaburzeń psychicznych i obrzęków, zmian skórnych, jak również braku łaknienia. Dzieje się tak z powodu niecałkowitego spalania glukozy i nagromadzenia się pirogronianiu. Procesy przemiany węglowodanów są zależne od tiaminy.
 
Witamina B2 (ryboflawina)
 
Jest odpowiedzialna za prawidłowy wzrost i rozwój człowieka. Również bierze udział w oddychaniu komórkowym oraz przemianach składników pokarmowych. Jej niedobór może skutkować zaburzeniami wzrostu, bólami głowy i spadkiem możliwości intelektualnych. Jednak przede wszystkim awitaminozę tą rozpoznamy po zwiększonej tendencji do tworzenia się zajadów, zapaleniu języka oraz nadwrażliwości oczu na światło, a także pojawianiu się „jęczmieni”, podrażnień i zaczerwienień w okolicach oczu.
 
Witamina B3 (niacyna, witamina PP)
 
Również wpływa na proces oddychania komórkowego, a ponadto pozytywnie wpływa na stan układu nerwowego, skóry i przewodu pokarmowego. Z powodu niedoboru witaminy PP rozwija się pelagra. Jest to choroba objawiająca się osłabieniem mięśni, zmęczeniem, łuszczeniem i zaczerwienieniem skóry oraz biegunkami. Ponadto niedobór witaminy PP może sprzyjać osłabieniu sił psychicznych, a w ciężkich postaciach awitaminozy doprowadzić nawet do otępienia i paraliżu.
 
Witamina B5 (kwas pantotenowy)
 
Bierze udział w wytwarzaniu energii i przemianach składników pokarmowych. Odpowiada za prawidłowy stan skóry i wytworów naskórka, a także układu nerwowego. Niedobór może skutkować pojawieniem się zaburzeń czucia, snu, przewlekłego zmęczenia i trudności w nauce. Do objawów niedoboru witaminy B5, które nie dotyczą układu nerwowego zaliczamy jeszcze przedwczesne siwienie włosów oraz pieczenie podeszw stóp.
 
Witamina B6 (pirydoksyna)
 
To jedna z witamin uczestniczących w procesie tworzenia się krwinek, bierze udział w przemianach aminokwasów, a także usprawnia odżywienie układu nerwowego (dostarczenie glukozy) i wchłanianie magnezu. Oprócz dolegliwości skórnych, pokarmowych i niedokrwistości, niedobór pirydoksyny będzie skutkował pojawieniem się napadów drgawkowych, lęku, depresji i rozdrażnienia lub też przewlekłego zmęczenia.
 
Witamina B9 (kwas foliowy)
 
Jest odpowiedzialna między innymi za prawidłowy rozwój układu nerwowego już od okresu płodowego. Ponadto uczestniczy w wytwarzaniu endorfin. Bierze udział w reakcjach metabolicznych, a także w procesie tworzenia się krwinek. Jej niedobór u kobiety w ciąży sprzyja wadom cewy nerwowej np. rozszczep kręgosłupa, przepuklina oponowo-rdzeniowa, anencefalia. Może być również przyczyną poronienia. Oprócz tego awitaminoza witaminy B9 jest przyczyną niedokrwistości i dolegliwości pokarmowych.
 
Witamina B12 (kobalamina)
 
Jest niezbędna do wytwarzania kwasów nukleinowych i krwinek. Bierze udział w przemianach składników pokarmowych. Jej niedobór zwykle skutkuje pojawieniem się anemii złośliwej. Powoduje również trwałe, nieodwracalne uszkodzenia układu nerwowego (niszczenie osłonek mielinowych, objawy przypominające stwardnienie rozsiane; w stwardnieniu rozsianym na ogół poziom witaminy B12 jest prawidłowy).
 
Na podstawie:
  1. Gryszczyńska A. Witaminy z grupy B – naturalne źródła, rola w organizmie, skutki awitaminozy.© Borgis - Postępy Fitoterapii 4/2009, s. 229-238
  2. Kośmider A. Czaczyk K. Witamina B12 – budowa, biosynteza, funkcje i metody oznaczania. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2010, 5 (72), 17 – 32
  3. Tylicki A. Siemieniuk M. Tiamina i jej pochodne w regulacji metabolizmu komórek. ® Postepy Hig Med Dosw (online), 2011; 65: 447-469
  4. „Praktyczny Podręcznik Dietetyki”
 
Monika Pudło Uwaga to tak istotny proces poznawczy, że - podobnie jak świadomość - łatwiejsze może być zdefiniowanie jej prze... czytaj więcej
Zwolenników pozytywnego wpływu gier wideo na mózg jest tylu, ilu regularnie grających i zafascynowanych graniem. Oczywiście z... czytaj więcej
W naszym społeczeństwie niewiele mówi się o Zespole Kruchości - schorzeniu, które dotyka osoby w wieku geriatrycznym. Zazwycz... czytaj więcej
Czy moc generowana przez elektrownie jądrowe w USA jest przyczyną utonięć w basenie, a rosnąca liczna prawników w Portoryko -... czytaj więcej