Neurologiczne skutki niedoboru witamin z grupy B

Neurologiczne skutki niedoboru witamin z grupy B
Witaminy to związki chemiczne niezbędne do właściwego funkcjonowania organizmu człowieka. Zarówno ich nadmiar, jak i niedobór jest niekorzystny dla zdrowia. Witaminy z grupy B stanowią specyficzny rodzaj witamin, bowiem, jeżeli brakuje którejś z nich, z pewnością jest jeszcze obecny niedobór innej. Dla witamin z grupy B wspólnym mianownikiem jest „wspieranie” układu nerwowego. Wszystkie witaminy z grupy B są katalizatorami ważnych reakcji biochemicznych, a także są rozpuszczalne w wodzie. Trudno je przedawkować, jak również na dłużej zmagazynować w organizmie. Warto wiedzieć, że głównymi źródłami witamin z grupy B są zboża, otręby, drożdże piwne, kiełki pszenicy, podroby, ryby, zielone natki, soki oraz owoce, warzywa i orzechy.
 
Witamina B1 (tiamina)
 
Oprócz swojej nadrzędnej roli, jaką jest udział w oddychaniu komórkowym, witamina B1 jest odpowiedzialna za prawidłowy stan komórek nerwowych. Jej niedobór sprzyja uszkodzeniu osłonek mielinowych neuronów, co z kolei może powodować chorobę beri-beri.
Choroba beri-beri to efekt skrajnego niedoboru tiaminy i polega na występowaniu polineuropatii, porażeń i zaników mięśni oraz zaburzeń psychicznych i obrzęków, zmian skórnych, jak również braku łaknienia. Dzieje się tak z powodu niecałkowitego spalania glukozy i nagromadzenia się pirogronianiu. Procesy przemiany węglowodanów są zależne od tiaminy.
 
Witamina B2 (ryboflawina)
 
Jest odpowiedzialna za prawidłowy wzrost i rozwój człowieka. Również bierze udział w oddychaniu komórkowym oraz przemianach składników pokarmowych. Jej niedobór może skutkować zaburzeniami wzrostu, bólami głowy i spadkiem możliwości intelektualnych. Jednak przede wszystkim awitaminozę tą rozpoznamy po zwiększonej tendencji do tworzenia się zajadów, zapaleniu języka oraz nadwrażliwości oczu na światło, a także pojawianiu się „jęczmieni”, podrażnień i zaczerwienień w okolicach oczu.
 
Witamina B3 (niacyna, witamina PP)
 
Również wpływa na proces oddychania komórkowego, a ponadto pozytywnie wpływa na stan układu nerwowego, skóry i przewodu pokarmowego. Z powodu niedoboru witaminy PP rozwija się pelagra. Jest to choroba objawiająca się osłabieniem mięśni, zmęczeniem, łuszczeniem i zaczerwienieniem skóry oraz biegunkami. Ponadto niedobór witaminy PP może sprzyjać osłabieniu sił psychicznych, a w ciężkich postaciach awitaminozy doprowadzić nawet do otępienia i paraliżu.
 
Witamina B5 (kwas pantotenowy)
 
Bierze udział w wytwarzaniu energii i przemianach składników pokarmowych. Odpowiada za prawidłowy stan skóry i wytworów naskórka, a także układu nerwowego. Niedobór może skutkować pojawieniem się zaburzeń czucia, snu, przewlekłego zmęczenia i trudności w nauce. Do objawów niedoboru witaminy B5, które nie dotyczą układu nerwowego zaliczamy jeszcze przedwczesne siwienie włosów oraz pieczenie podeszw stóp.
 
Witamina B6 (pirydoksyna)
 
To jedna z witamin uczestniczących w procesie tworzenia się krwinek, bierze udział w przemianach aminokwasów, a także usprawnia odżywienie układu nerwowego (dostarczenie glukozy) i wchłanianie magnezu. Oprócz dolegliwości skórnych, pokarmowych i niedokrwistości, niedobór pirydoksyny będzie skutkował pojawieniem się napadów drgawkowych, lęku, depresji i rozdrażnienia lub też przewlekłego zmęczenia.
 
Witamina B9 (kwas foliowy)
 
Jest odpowiedzialna między innymi za prawidłowy rozwój układu nerwowego już od okresu płodowego. Ponadto uczestniczy w wytwarzaniu endorfin. Bierze udział w reakcjach metabolicznych, a także w procesie tworzenia się krwinek. Jej niedobór u kobiety w ciąży sprzyja wadom cewy nerwowej np. rozszczep kręgosłupa, przepuklina oponowo-rdzeniowa, anencefalia. Może być również przyczyną poronienia. Oprócz tego awitaminoza witaminy B9 jest przyczyną niedokrwistości i dolegliwości pokarmowych.
 
Witamina B12 (kobalamina)
 
Jest niezbędna do wytwarzania kwasów nukleinowych i krwinek. Bierze udział w przemianach składników pokarmowych. Jej niedobór zwykle skutkuje pojawieniem się anemii złośliwej. Powoduje również trwałe, nieodwracalne uszkodzenia układu nerwowego (niszczenie osłonek mielinowych, objawy przypominające stwardnienie rozsiane; w stwardnieniu rozsianym na ogół poziom witaminy B12 jest prawidłowy).
 
Na podstawie:
  1. Gryszczyńska A. Witaminy z grupy B – naturalne źródła, rola w organizmie, skutki awitaminozy.© Borgis - Postępy Fitoterapii 4/2009, s. 229-238
  2. Kośmider A. Czaczyk K. Witamina B12 – budowa, biosynteza, funkcje i metody oznaczania. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2010, 5 (72), 17 – 32
  3. Tylicki A. Siemieniuk M. Tiamina i jej pochodne w regulacji metabolizmu komórek. ® Postepy Hig Med Dosw (online), 2011; 65: 447-469
  4. „Praktyczny Podręcznik Dietetyki”
 
Majaczenie, nazywane też delirium (od łacińskiego delirare - „bredzić, mówić od rzeczy”), to postać zaburzenia neuropoznawcze... czytaj więcej
Mianem paraliżu sennego określa się niezwykłe doświadczenie utraty kontroli nad mięśniami przy zachowaniu świadomości, przytr... czytaj więcej
Zaburzenia językowe stanowią bardzo rozbudowaną i złożoną rodzinę. Układ nerwowy ciężko pracuje abyśmy mogli, pozornie bezwys... czytaj więcej
Jednym ze sposobów na poradzenie sobie z trudnościami w życiu jest psychoterapia. Dysponujemy wieloma jej rodzajami. Każdy z... czytaj więcej