Obniżony poziom BDNF a samobójstwa

Obniżony poziom BDNF a samobójstwa
Neurotropowy czynnik pochodzenia mózgowego (ang. Brain Derived Neurotrophic Factor, BDNF) jest to białko należące do rodziny czynników wzrostu nerwów regulujących plastyczność dróg nerwowych. Odpowiada za różnicowanie, przetrwanie i wzrost neuronów w centralnym i obwodowym układzie nerwowym. W centralnym układzie nerwowym warunkuje funkcjonowanie neuronów siatkówki, cholinergicznych i dopaminergicznych; natomiast w obwodowym wpływa na motoneurony i neurony czuciowe. Obniżony poziom BDNF został stwierdzony u osób dotkniętych schizofrenią, depresją, chorobą afektywną dwubiegunową, zaburzeniami odżywiania, zespołem stresu pourazowego, chorobą Huntingtona, Alzheimera, autyzmem, a także osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych.

Badania post-mortem wykazały, że ofiary samobójstw miały obniżony poziom BDNF w korze przedczołowej i hipokampie. Powstała więc hipoteza, iż niższy poziom BDNF jest powiązany z zachowaniami samobójczymi. Wykazanie takiego związku bardzo pomogłoby w przewidywaniu ryzyka samobójstwa.

Problemem tym postanowił zająć się zespół psychiatrów z Chorwacji. Postanowili oni zbadać związek między poziomem BDNF w surowicy a występowaniem zachowań samobójczych u ludzi cierpiących na depresję, zaburzenia osobowości i zaburzenia adaptacyjne (z próbami samobójczymi lub bez).

Próba objęta badaniem (N=172) składała się z losowo wybranych osób ze zdiagnozowanymi zaburzeniami depresyjnymi nawracającymi (F33.2), osobowością chwiejną emocjonalnie (F60.3) i zaburzeniami adaptacyjnymi (F43.2) z próbami samobójczymi lub bez. 73% z nich przyjmowało leki o działaniu psychotropowym. Próbę kontrolną stanowiła grupa 60 zdrowych osób. Poziom BDNF w surowicy sprawdzany był testem immunoenzymatycznym (ELISA, ang. enzyme-linked immunosorbent assay). 

Wykazano brak istotnych statystycznie różnic w zakresie poziomu BDNF w surowicy pomiędzy grupą eksperymentalną a kontrolną. Statystycznie istotnej różnicy nie wykazano również w grupie osób cierpiących na zaburzenia depresyjne nawracające – poziom BDNF był taki sam u tych, którzy stosowali psychofarmakoterapię i tych, którzy jej nie stosowali (p=0.163). Natomiast w grupie osób z osobowością chwiejną emocjonalnie, istotne statystycznie różnice odnotowano między osobami stosującymi terapię, a tymi którzy jej nie stosowali (p=0.022). Tak samo sytuacja ukształtowała się w grupie z zaburzeniami adaptacyjnymi (p=0.002). W obydwu grupach, osoby stosujące psychofarmakoterapię miały wyższy poziom BDNF w surowicy. Biorąc pod uwagę kryterium występowania prób samobójczych wyniki kształtowały się następująco: nie wykazano różnic istotnych statystycznie w grupie osób cierpiących na zaburzenia depresyjne nawracające pomiędzy osobami, które miały na swoim koncie próby samobójcze a tymi, którzy ich nie mieli (p=0.07). W grupie osób z osobowością chwiejną emocjonalnie, zauważono niższy poziom BDNF u osób z próbami samobójczymi  (p = 0.003). To samo tyczyło się grupy z zaburzeniami adaptacyjnymi  (p=0.009).

Dodatkowo logistyczna regresja wykazała, że brak leczenia farmakologicznego i obniżony poziom BDNF w surowicy są skorelowane z próbami samobójczymi.

Wyniki te sugerują, iż obniżony poziom BDNF w surowicy jest potencjalnym predyktorem zachowań samobójczych, niezależnym od zaburzeń psychicznych.

Źródło: Grah, M., Mihanovic, M., Nedjeljka, R., Restek-Petrovic, B., Monar, S., Jelavic, S. 2014. Brain-derived neurotrophic factor as a suicide factor in mental disorders. Acta Neuropsychiatrica, DOI: 10.1017/neu.2014.27

Trochę kontekstu Początki współczesnej neuropsychologii są ściśle związane z badaniem języka, który pozostaje nie tylko jedną... czytaj więcej
Jak mówi porzekadło – sport to zdrowie. Prawdopodobnie znacie to uczucie, gdy po wysiłku fizycznym mimo zmęczenia czujecie si... czytaj więcej
Nie lubimy się mylić. Nie lubimy też, gdy ktoś, choć nawet życzliwie, wytyka nam nasze błędy. Chyba najbardziej jednak nie lu... czytaj więcej
Zaburzenia ze spektrum autyzmu (autism spectrum disorder - ASD) są najczęściej występującymi zaburzeniami neurorozwojowymi wi... czytaj więcej