Funkcjonowanie seksualne osób ze stwardnieniem rozsianym

Funkcjonowanie seksualne osób ze stwardnieniem rozsianym

 

Chociaż jakość życia seksualnego jest istotnym aspektem funkcjonowania większości ludzi i może być ona zaburzona podczas przebiegu stwardnienia rozsianego, to osoby z tą chorobą nie zawsze chcą rozmawiać na ten temat ze swoim lekarzem. Problemy w funkcjonowaniu seksualnym są częstym, choć pomijanym w terapii, symptomem, którego osoby ze stwardnieniem rozsianym mogą doświadczać częściej niż w przypadku innych chorób neurologicznych. Są one kilkakrotnie częstsze niż w populacji ogólnej (Zorzon i wsp., 1999; Rees i wsp., 2007; za Darija  i wsp., 2015). Nie znaczy to, że każda osoba z SM doświadcza takich problemów.

Układy nerwowy, naczyniowy i hormonalny razem z aspektami psychospołecznymi mają istotny wpływ na funkcjonowanie seksualne każdej osoby. Stwardnienie rozsiane może zmienić seksualność i intymność osoby z tą chorobą bezpośrednio i pośrednio. Bezpośrednio - lezje  demielinizacyjne w centralnym układzie nerwowym wpływają na responsywność seksualną (Tzortzis i wsp., 2008, za: Darija  i wsp., 2015). Pośredni wpływ stwardnienia rozsianego nie jest powiązany ściśle z neurologią choroby, a obejmuje symptomy zmęczenia, bólu, osłabienia mięśni, drżenie i problemy w poruszaniu, spastyczność, problemy z układem moczowym oraz skutki uboczne leczenia (Koch i wsp, 2009; za Darija  i wsp., 2015) Trzeciorzędne problemy w funkcjonowaniu seksualnym wynikają z psychospołecznych i kulturowych aspektów choroby, które mogą mieć wpływ na funkcjonowanie osoby w tej sferze równie istotny jak problemy natury medycznej (Zemishlany & Weizman, 2008; Marrie i wsp., 2009; za Darija  i wsp., 2015).

W badaniu mającym na celu ocenę zmian zachodzących w życiu seksualnym osób ze stwardnieniem rozsianym wzięło udział 96 osób. Badanie obejmowało wywiady na trzech etapach – początkowym, po 3 oraz 6 latach. Miało to pomóc w identyfikacji czynników mających wpływ na zachodzące zmiany.

Kryteria, które uniemożliwiały wzięcie udziału w badaniu, obejmowały nawrót choroby w ciągu ostatniego miesiąca, inne przewlekłe lub psychiatryczne zaburzenia, trwającą terapię antydepresantami (które mogą istotnie zmienić funkcjonowanie seksualne) lub kortykosteroidami w ciągu ostatnich 4 tygodni. Żadna z osób włączonych do badania nie otrzymywała immunomodulatorów (leków zmieniających odpowiedź odpornościową organizmu) w początkowej fazie, a później liczba osób, które zaczęły je przyjmować wynosiła mniej niż 10%. Do badania były włączone osoby o różnych orientacjach seksualnych.

Oprócz wywiadu dotyczącego funkcjonowania seksualnego podczas wszystkich trzech etapów były także oceniane inne zaburzenia i symptomy. Zaburzenia neurologiczne były oceniane przy pomocy Rozszerzonej Skali Kurtzkego (EDSS), symptomy zmęczenia przy użyciu Skali Ciężkości Zmęczenia (FSS), a depresji Skalą Depresji Hamiltona (HDRS)

Wywiad składał się ze zróżnicowanych pytań o społecznie uwarunkowane oraz medyczne aspekty funkcjonowania seksualnego, chęć rozmowy o seksualności z lekarzem, przyjacielem lub partnerem, o symptomy dysfunkcji, takie jak zaburzenia erekcji, przedwczesny wytrysk, zaburzenia szczytowania, obniżone libido lub problemy w nawilżeniu pochwy. Badani wypełniali także Skalę Funkcjonowania Seksualnego Szasza (Zorzon i wsp., 2001; za Darija  i wsp., 2015)

Wyniki wszystkich trzech etapów badania pokazały, iż częstość kontaktów seksualnych spada zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn (początkowa częstość nie różniła się między płciami). Najczęstszym problemem było obniżone libido. Po 3 i 6 latach rożne dysfunkcje seksualne były coraz częściej zgłaszane, ale dopiero po 6 latach zaburzenia erekcji, brak ejakulacji, obniżone libido i u kobiet problemy z osiąganiem orgazmów osiągnęły istotność statystyczną.  

Wraz ze wyższym wynikiem na skali Kurtzkego ryzyko pogorszenia funkcjonowania seksualnego mirzonego na Skali Szasza również wzrastało - nawet 4 krotnie podczas całego badania. Jeśli chodzi o wynik HDRS oraz FSS, to wyższy wynik także powodował podwyższone ryzyko pogorszenia dysfunkcji seksualnych. Oznacza to, że zmęczenie i obniżenie nastroju istotnie pogarszały jakość życia seksualnego.

Nie wykazano różnic w dysfunkcjach seksualnych pomiędzy kobietami a mężczyznami na żadnym z etapów badania. Chęć badanych do rozmowy na temat ich problemów seksualnych z lekarzem lub przyjacielem nie zmieniła się w ciągu badania, ale skłonność do rozmowy z partnerem lub partnerką wzrosła w porównaniu pierwszego etapu z badaniem po 6 latach u obu płci.

Ze względu na to, jak złożona jest ludzka seksualność i jak wiele czynników może mieć wpływ na zadowolenie z życia seksualnego i na ewentualne występowanie dysfunkcji seksualnych istotne jest, aby lekarze umiejętnie podchodzili do rozmowy z pacjentami nie tylko ze stwardnieniem rozsianym. Nieśmiałość i zawstydzenie obu stron mają swoje konsekwencje w pomijaniu tematu zdrowia seksualnego w gabinetach lekarskich, chociaż to, jak pacjent czuje się w tej sferze i jakich trudności doświadcza, może dostarczyć wiele informacji na temat jego ogólnego stanu zdrowia i stadium choroby.

Bibliografia:

Darija, K. T., Tatjana, P., Goran, T., Nebojsa, S., Irena, D., Sarlota, M., & Jelena, D. (2015). Sexual dysfunction in multiple sclerosis: A 6-year follow-up study. Journal of the neurological sciences358(1), 317-323.

 

... czyli jak lęk przed matematyką wpływa na rozwiązywanie prostych zadań arytmetycznych? :)  Biegłość w prostych zadaniach a... czytaj więcej
Aleksytymia jest jedną z najbardziej tajemniczych zagadek psychiatrii. Osoby cierpiące na to schorzenie nie tylko nie mają zd... czytaj więcej
Moda na psychopatów? Można zaryzykować tezę, że w środkach masowego przekazu panuje osobliwa moda na psychopatów. Taki archet... czytaj więcej
Trzy rodzaje uśmiechu Uśmiech rozpoznają ludzie ze wszystkich kultur. Mogłoby się wydawać, że jest on znakiem na tyle uniwers... czytaj więcej