Funkcjonowanie poznawcze u osób z cukrzycą typu 2 – meta-analiza

Funkcjonowanie poznawcze u osób z cukrzycą typu 2 – meta-analiza
Cukrzyca typu 2 (cukrzyca insulinoniezależna, ang. NIDDM – non-insulin-dependent diabetes mellitus) jest chorobą metaboliczną, w której występuje wysokie stężenie glukozy we krwi, oporność na insulinę i względny niedobór insuliny. Cukrzyca tego typu stanowi około 90% przypadków cukrzycy – pozostałe 10% to cukrzyca typu 1 i cukrzyca występująca w ciąży. Cukrzyca typu 1, w odróżnieniu od cukrzycy typu 2, występuje na skutek rzeczywistego braku insuliny spowodowanego uszkodzeniem wysp Langerhansa w trzustce.

W literaturze można znaleźć różne badania opisujące drobne deficyty w zakresie funkcjonowanie poznawczego u osób z cukrzycą typu 2. Wyniki wskazują, że najczęściej zakłócone zostają werbalna pamięć odroczona i prędkość przetwarzania informacji. O ile tutaj wyniki badań są raczej zgodne, o tyle wyniki badań z zakresu innych funkcji poznawczych wydają się sprzeczne. Są to: pamięć bezpośrednia i niewerbalna, arytmetyka, fluencja słowna i funkcje wykonawcze. Natomiast takie procesy jak przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne, długotrwała pamięć semantyczna, słuchowa i wzrokowa uwaga i zdolności językowe, wydają się być nienaruszone.

Zespół z Wydziału Psychologii Uniwersytetu Windsor zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia meta-analizy w związku z rozbieżnościami w badaniach dotyczących niektórych funkcji poznawczych u osób z cukrzycą typu 2 (bez demencji). W tym celu przeszukane zostały bazy danych MedLine i PsychInfo. Wielkość efektu (d Cohena) była obliczana na podstawie różnic w funkcjonowaniu poznawczym osób badanych ze stwierdzoną cukrzycą typu 2 i grupą kontrolną – osób bez cukrzycy.

Meta-analiza została dokonana na podstawie 25 badań. Badano następujące zdolności poznawcze: ogólne funkcjonowanie poznawcze, uwaga, pamięć robocza, rozumowanie niewerbalne, fluencja słowna, prędkość przetwarzania informacji, szybkość psychomotoryczna, pamięć (bezpośrednia i odroczona) i przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne. Meta-analiza wykazała, że osoby z cukrzycą typu 2 przejawiają gorsze funkcjonowanie poznawcze w zakresie wszystkich badanych zdolności (p

Podsumowując, cukrzyca typu 2 może prowadzić do umiarkowanych deficytów w zakresie wszystkich mierzonych funkcji poznawczych. Jest to bardzo ważna informacja dla osób pracujących z osobami z tego typu cukrzycą. Powinny one uwzględnić ten fakt w diagnozie, procesie leczenia lub rehabilitacji.

Autorzy podkreślają jednak pewne niedociągnięcia, jeśli chodzi o badania z których powstała metaanaliza. Zazwyczaj nie uwzględniano w nich innych zmiennych mogących modyfikować wpływ cukrzycy na funkcjonowanie poznawcze: nadciśnienia, depresji, czasu trwania choroby, leczenia oraz stabilności glikemii. Również strategia badawcza mogła wpływać na wyniki. W badaniach poprzecznych, gdzie uczestników badano tylko jeden raz, uzyskiwano istotnie wyższe wielkości efektu, niż w badaniach podłużnych, w których uczestnicy byli badani kilkakrotnie w pewnych odstępach czasu. Jeżeli badanie było podłużne, to do metaanalizy wykorzystywano tylko dane z pierwszego etapu. Autorzy przypuszczają, że do badań podłużnych mogli zostać wybrani uczestnicy o lepszym stanie zdrowia, niż do badań przekrojowych.
 
Źródło: Monette, M. C. E., Baird, A., Jackson, D. L. A. 2014. Meta-Analysis of Cognitive Functioning in Nondemented Adults with Type 2 Diabetes Mellitus. Can J Diabetes, 38, 401-408.

Gadolin jest pierwiastkiem chemicznym posiadającym silne właściwości ferromagnetyczne. Dlatego też lekarze stosują go w przyp... czytaj więcej
Wyobraź sobie, że siedzisz właśnie za kierownicą samochodu. Niespiesznie jedziesz dobrze znaną Ci ulicą. Mijasz budynki, pies... czytaj więcej
Charakterystyczne niebieskie tabletki wprowadzone na rynek pod koniec lat 90. można uznać za jeden z leków, który zrobił najw... czytaj więcej
Udary są jednym z najpoważniejszych i najczęstszych problemów zdrowotnych na całym świecie. W krajach wysoko rozwiniętych pom... czytaj więcej