Neurobiologia depresyjnego myślenia

Neurobiologia depresyjnego myślenia

W świadomości społecznej depresja zajmuje coraz ważniejsze miejsce. Przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) została już określona jako druga w kolejności najważniejsza przyczyna niepełnosprawności spowodowanej chorobami (Ferrari i in., 2013).

W opublikowanym ostatnio artykule (Belzung, Willner, Philippot, 2015), grupa naukowców z Wielkiej Brytanii i Francji stara się zespolić najważniejsze doniesienia na temat funkcjonowania mózgu w czasie depresji w spójny model obejmujący zniekształcenia i schematy myślenia specyficzne dla tego zaburzenia.

Negatywne przekonania o sobie

I tak na przykład wyjaśniają depresyjne schematy (przekonania, założenia, etc.) dotyczące siebie, czyli po prostu ugruntowane, automatyczne, czasem nieuświadomione myśli dotyczące swojego miejsca w świecie – w stylu „nie zasługuję na miłość”, „jestem złą osobą”. Kierowanie uwagi na siebie, „do wewnątrz” jest związane z Siecią Stanu Domyślnego (Default Mode Network), czyli takim obwodem neuronalnym, który pozostaje aktywny w stanie spoczynku, zaś wyłącza się, gdy osoba podejmuje ukierunkowaną poznawczo aktywność. Sieć ta obejmuje przyśrodkową korę przedczołową, korę zakrętu obręczy, przedklinek wyspę, brzuszno-przyśrodkową część wzgórza, hipokamp, ciało migdałowate, ufff.

Okazuje się, że u osób z depresją ta sieć nie ulega deaktywacji tak jak u osób bez zaburzeń. Czyli może utrudniać zaangażowanie w zadania wymagające od mózgu „wejścia na wyższe obroty”. Co więcej, ten obwód neuronalny pozostaje u osób z depresją bardziej aktywny przy prezentowaniu materiału nacechowanego negatywnie. Z tą samą siecią powiązane są ruminacje, czyli powtarzające się, uporczywe myśli dotyczące obaw, problemów czy depresyjnego nastroju.
 

Remedium - mózg medytujący

Prezentacja takiego mechanizmu, wyjaśniającego negatywne przekonania na własny temat i ruminacje, przywiodła mi na myśl mindfulness. Autorzy programu terapii depresji opartego na tej metodzie uważają, że osoby z depresją nie mają wystarczająco wykształconej zdolności do przechodzenia w „tryb bycia”, w którym nie dokonuje się na bieżąco ocen własnej osoby, a po prostu akceptuje stan rzeczy (Segal, William, Teasdale, 2009).

Wydaje się to trafną intuicją nie tylko dlatego, że mindfulness jest skuteczną metodą terapii depresji (Strauss i in., 2014), ale również ostatnio prowadzone badania (Lutz i in., 2014) pokazały, że odbiór negatywnych bodźców w stanie uważności jest związany z mniejszą aktywnością na przykład ciała migdałowatego, a u bardziej uważnych osób obserwowano mniejszą aktywność kory przedczołowej i wyspy przy oczekiwaniu na negatywne przeżycie. Może to sugerować, że praktyka mindfulness jest związana z mniejszą aktywnością sieci neuronalnej, która jest tak powiązana z depresyjnym myśleniem.

opracował: Joachim Kowalski

Źródło: Belzung, C., Willner, P., & Philippot, P. (2015). Depression: from psychopathology to pathophysiology. Current opinion in neurobiology, 30, 24-30.

Bibliografia:

  • Ferrari, A. J., Charlson, F. J., Norman, R. E., Patten, S. B., Freedman, G., Murray, C. J. i in.(2013). Burden of depressive disorders by country, sex, age, and year: findings from the global burden of disease study 2010. PLoS Medicine, 10(11), e1001547.
  • Lutz, J., Herwig, U., Opialla, S., Hittmeyer, A., Jäncke, L., Rufer, M. i in. (2014). Mindfulness and emotion regulation—An fMRI study. Social Cognitive and Affective Neuroscience, 9(6), 776-785.
  • Segal, Z. V., Williams, J. M. G., & Teasdale, J. D. (2009). Terapia poznawcza depresji oparta na uważności. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Strauss, C., Cavanagh, K., Oliver, A., & Pettman, D. (2014). Mindfulness-based interventions for people diagnosed with a current episode of an anxiety or depressive disorder: a meta-analysis of randomised controlled trials. PloS one, 9(4), e96110.
Dość trudno spotkać w dzisiejszych czasach kogoś, kto nie ma konta na portalu społecznościowym. Nie bez kozery mówi się: “jeś... czytaj więcej
W końcu chronobiologia została doceniona w ten najbardziej prestiżowy sposób – nagrodą Nobla w dziedzinie medycyny i fizjolog... czytaj więcej
Jesień to idealna pora na docenienie naszego nosa. Nie tylko jego funkcji związanej z ogrzewaniem wdychanego powietrza podcza... czytaj więcej
Wpływ ćwiczeń aerobowych na jakość połączeń neuronalnych w korze czołowej i ciemieniowej oraz ich związek z obserwowanym pozi... czytaj więcej